Çukurova Ovası Oluşumu ve Özellikleri
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Çukurova Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Çukurova Ovası, Batıdan ve kuzeyden Orta Toroslar'ın yükseltileri 3,500 metreyi bulan doruklarıyla, doğrudan Misis tepeleriyle sınırlanan, güney ve güneybatıda doğrudan doğruya Akdeniz'e açılan Çukurova, Adana ovasının yaklaşık üçte ikisini oluşturur. Sulu tarım alanlarıyla, oluşumunu Üçüncü Zamanda tamamlamış yüzey şekillerinin kuytularına yemyeşil bir halı gibi sokulur. Doğuda Ceyhan ırmağının batıda Seyhan ırmağının ve Tarsus (Berdan) çayının alüvyonlarından oluşmuş olan bu alüvyon ovası, yazları sıcak ve kurak Akdeniz iklimiyle, yaşanması güç, ama iktisadi açıdan son derece önemli bir yöredir. Misis boğazından tepeleri yararak çıkan ve Çukurova'yı Yukarıova'dan ayıran Ceyhan ırmağı, önemli demiryolu ve karayolu bağlantıları kurulmasını sağlamıştır.

Kilikya Boğazlarının güneyinde yer alan, çok eski çağlardan başlayarak Anadolu ile Akdeniz arasında bir geçiş bölgesi oluşturan Çukurova'ya daha eski çağlarda yerleşerek Cilicia Campestris yani Kilikya Ovası adı verilmiştir. Hititler döneminde küçük kent devletleri kurulmuştur. Büyük İskender, Pers kralı Dara'yı Çukurova'da Dörtyol (Eski çağda İssos) dolaylarında yenilgiye uğratmış, Antonius ve Kleopatra Tarsus'ta buluşmuşlardır. Bu arada bölgede, uygarlık ve kültür de hızla gelişmiş, sözgelimi Tarsus'ta Roma egemenliği döneminde ünlü bir felsefe okulu kurulmuş, Hristiyan havarisi Aziz Paulus bu okulda öğrenim öğrenim görmüştür. Onuncu yüzyılda Haçlı seferleri sırasında, Fransızlarla iş birliği yapan Ermenilerin bir Ermeni devleti kurdukları bölge 1259'da Alaeddin Keykubad tarafından kesin olarak Selçuklu topraklarına katılmış ve sınırlarına Türkmen boyları yerleştirmiştir. Daha sonra Ramazanoğulları, Karamanoğulları ve Memluklar arasında çekişmelere yol açan Çukurova ve Kilikya bölgesi Yavuz Sultan Selim tarafından Osmanlı İmparatorluğu topraklarına 1951 yılında katılmış, Osmanlı İmparatorluğunun gerileme döneminde, merkezden yönetim gevşeyince, bölgede düzenin bozulması, eşkıyalık ve çapulculuğun artması üstüne, ovadaki köylerde yaşayan halk, gün geçtikçe dağlık bölgelere çekilmiştir.

Bu nedenlerden ötürü, günümüzden henüz 120 yıl önce Çukurova hiç de çekici olamayan, özellikle yaz aylarında yaşanması olanaksız bir alan sayılan, halkının büyük bölümü yaz aylarında sağlık sorunları nedeniyle dağlardaki yaylalara göçen birkaç kent dışında, önemli bir yerleşme görülmeyen, tarıma hemen hemen hiç açılmamış, bazı kesimleri geçit vermeyen bataklıklarla ya da insan boyunu aşan otlarla kaplı bozkır görünümlü topraklarla kaplı bir alandı. Yakın dönemdeyse, göçebe aşiretlerin yerleştirilmeleriyle, Kırım'dan Balkanlar'dan Kafkaslar'dan kaçan Türklerin oluşturduğu birbirini izleyen göçmen dalgalarıyla ve bataklıkların kurutulmasıyla, yeniden hızla yerleşime açılmıştır.

Çukurova'nın iktisadi açıdan modern yöntemlerle değerlendirilmesine, 1950 yıllarının ortalarında, ilk sulama tesislerinin yapılmasıyla girişilmiştir. Geniş alanların tarıma açılmasının çekirdeği, Seyhan baraj gölü olmuştur. 1,200,000,000 metreküp su tutan ve 19562'da tamamlanan Seyhan barajı sayesinde 154.000 hektar tarım alanı sulanmakta ve ürettiği elektrik enerjisi sayesinde Çukurova'nın başlıca kenti Adana'ya elektrik sağlamaktadır. 1991'de Çukurova'da Türkiye'nin pamuk rekoltesinin yaklaşık dörtte biri üretilmiştir.

Çukurova ovası Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay illerini içine almaktadır. Bu bölgede iklim Akdeniz iklimidir. Yazlar sıcak ve kurak kışlar ılık ve yağışlı geçer. Bu sayede birçok ekolojik çeşitlilik vardır. Yer üstü zenginlikleri olduğu gibi yeraltı zenginlikleri de vardır. Bunlara örnek olarak;
  • Kurşun- Çinko
  • Krom
  • Barit
  • Boksit
  • Demir
  • Altın
  • Asbest
  • Kireç taşı
  • Ponza
Bölge mısır, soya fasulyesi ve yer fıstığı üretiminde birinci sıradadır. Ayrıca pamuk yetiştiriciliği ile ülkedeki tekstil sanayiye katkısı vardır. Bölgede çay ve fındık hariç bütün tarım ürünleri yetiştirilebilir. Narenciye ihtiyacının yarısı, muz üretiminin çoğu bu bölgeden sağlanır. Ayrıca Türkiye turp ihtiyacının %70'i bu bölgeden yetiştirilir.

Bölgenin Seyhan, Ceyhan, Göksu nehirleri önemli akarsularındandır. Bölgenin bitki örtüsü maki denilen ufak ağaçlardan oluşmaktadır. Çukurova ovası alüvyonal materyallerden oluşmaktadır. Çukurova Bölgesinde kireç taşı oluşumları ile dördüncü zaman alüvyonları yayılım gösterir ve bölgedeki ovaları oluşturur.

Haritada Çukurova.

Çukurova Ovası Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Çubuk Ovası Coğrafi Yapısı

Çubuk Ovası Coğrafi Yapısı

İlginizi Çekebilir

Balat Ovası Nerede?

Balat Ovası Nerede?

Suluova Ekonomisi

Suluova Ekonomisi

Haber Bülteni

Güncel

Sakarya Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Sakarya Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Güncel

Kıyı Ovaları Türleri ve Özellikleri

Kıyı Ovaları Türleri ve Özellikleri

Güncel

Harran Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Harran Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Akdeniz Ovaları Nelerdir?

Akdeniz Ovaları Nelerdir?

Çukurova Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Çukurova Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Iğdır Ovası Özellikleri

Iğdır Ovası Özellikleri

Adapazarı Ovasının Özellikleri

Adapazarı Ovasının Özellikleri

Erzincan Ovası İklim ve Bitki Örtüsü

Erzincan Ovası İklim ve Bitki Örtüsü

Elbistan Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Elbistan Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Tercan Ovasının Türkiye Coğrafyasında Yeri

Tercan Ovasının Türkiye Coğrafyasında Yeri

Tercan ovası, çevresine göre daha alçak kesimde kalan alüvyonlarla örtülü olan akarsuların derine gömülmemiş olduğu eğimiz az düz toprak parçasıdır. Erzincan ilin[...]

Gediz Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Gediz Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Gediz Ovası, Ege bölgesinde yer almaktadır. Sarıgölden başlayan ova Manisanın batı kısmına kadar uzanan oda geniş bir coğrafyayı kapsamaktadır. Gediz ovasının uzunl[...]

Vardar Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Vardar Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Vardar, sözünün bilinen kökenine ait görüşlerden birisine göre bu söz, Trakya'daki dillerde “Bardários” sözünden geldiği bilinmektedir.Vardar Bölgesi Makedonya'n�[...]

Erbaa Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Erbaa Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Erbaa Ovası, doğuda Kelkit Çayı'nın üzerinden geçtiği Tepekışla köyünden başlayıp batıda Kale köyüne kadar devam etmektedir. Tokat ilinin Erbaa ilçesinde bulunmak[...]

Silifke Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Silifke Ovası Oluşumu ve Özellikleri

Silifke Ovası, Ülkemizin doğal güzellikleri ile bezenmiş güzel bir Akdeniz kasabası olan Silifke gezilip görülmeye değer önemli bir bölgemizdir. Mülki idaresi Mersin i[...]

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6